Rezin döşəmə
Uşaq meydançaları, qaçış zolaqları və idman sahələri üçün yerində tökülən rezin örtük: zərbə udan SBR alt qat və rəngli, UV-davamlı EPDM üst qat — tikişsiz, monolit səth.
Yerində tökülən tikişsiz rezin örtük
Rezin döşəmə hazır rulon və ya plitə kimi döşənmir — qranul poliuretan bağlayıcı ilə qarışdırılıb birbaşa sahədə tökülür və elə orada bərkiyir. Nəticə tikişsiz, monolit səthdir: künclər, dairələr və rəngli zonalar sahənin formasına uyğun çəkilir.
Sistem iki qatdan ibarətdir. Altda zərbə udan SBR qranul qatı, üstdə isə rəngli və UV-davamlı EPDM qatı olur. Bu iki qat birlikdə həm yıxılma zamanı zərbəni yumşaldır, həm də illərlə solmayan rəng verir.
Örtük ən çox uşaq meydançalarında, qaçış zolaqlarında, açıq idman sahələrində və fitnes zonalarında tətbiq olunur. Mini stadion və idman meydançası tikintisinə baxın.
Rezin döşəmə nədir?
Rezin döşəmə — rezin qranulun poliuretan bağlayıcı ilə qarışdırılıb sahədə tökülməsi ilə alınan elastik örtükdür. Beynəlxalq ədəbiyyatda buna poured-in-place və ya wet-pour rubber surfacing deyilir.
Adlandırma haqqında: Azərbaycanda bu örtük rezin döşəmə, rezin örtük, rezin yer örtüyü və bəzən sadəcə EPDM örtük kimi tanınır. Klaviaturada Azərbaycan hərfləri olmadıqda rezin doseme kimi də yazılır — hamısı eyni sistemdən bəhs edir.
Rulon rezin və ya hazır rezin plitədən əsas fərqi tikişsiz olmasıdır: yerində töküldüyü üçün səthdə birləşmə xətti qalmır, su və toz tikişin altına girmir.
SBR və EPDM arasında fərq nədir?
SBR (Styrene-Butadiene Rubber) — təkrar emal olunmuş rezindən alınan qara qranuldur. Ucuz, elastik və zərbə udma qabiliyyəti yüksəkdir, ona görə sistemin ALT qatında istifadə olunur. Rəngi qaradır və günəş altında rəng vermir.
EPDM (Ethylene Propylene Diene Monomer) isə xüsusi istehsal olunan rəngli qranuldur. UV şüalarına davamlıdır, illərlə solmur və zəngin rəng çeşidi verir — buna görə görünən ÜST qat məhz EPDM-dən tökülür.
Praktikada bu o deməkdir ki, gözlə gördüyünüz rəngli səth EPDM-dir, onun altındakı qara qat isə SBR. Yalnız SBR ilə tökülən səth də mümkündür — daha ucuz olur, amma rəng seçimi qara ilə məhdudlaşır.
Rezin döşəmə harada istifadə olunur?
Ən geniş tətbiq sahəsi uşaq meydançalarıdır: elastik səth yıxılma zamanı zərbəni yumşaldır və rəngli zonalar oyun sahəsini görünən şəkildə ayırır. Bundan başqa qaçış zolaqları, açıq idman sahələri, fitnes və çəki zonaları, hovuz ətrafı və landşaft cığırlarında istifadə olunur.
Açıq havada tətbiq olunduğu üçün drenaj layihənin bir hissəsidir: səth suyu ya örtükdən keçib alt qata, ya da yamac vasitəsilə kənara yönəldilir. Süni qazon örtüyü ilə müqayisəyə baxın.
Qalınlıq necə seçilir?
Rəngli EPDM üst qat adətən 1.5 sm qalınlığında tökülür — bu, rəngin dolğun görünməsi və səthin aşınmaya davam gətirməsi üçün lazım olan qalınlıqdır.
Altdakı SBR qatının qalınlığı isə sabit deyil: sahənin təyinatına və üzərində quraşdırılan avadanlığın hündürlüyünə görə seçilir. Uşaq meydançasında yıxılma hündürlüyü nə qədər böyükdürsə, alt qat da bir o qədər qalın olur; sadə piyada və landşaft zonalarında isə nazik qat kifayət edir.
Buna görə qalınlıq hər layihədə ayrıca hesablanır. Sahəyə pulsuz baxış zamanı təyinat, avadanlıq və mövcud baza qiymətləndirilir, sonra hər zona üçün uyğun qat quruluşu təklif olunur.
Rezin döşəmə necə tökülür?
İş bazanın hazırlanması ilə başlayır. Örtük beton və ya sıxlaşdırılmış asfalt üzərinə tökülür; baza təmizlənir, lazım gəldikdə təmir olunur və astar çəkilir ki, qranul səthə möhkəm yapışsın.
Sonra SBR qranul poliuretan bağlayıcı ilə qarışdırılıb bazaya sərilir və mala ilə bərabərləşdirilir. Bu qat bərkidikdən sonra rəngli EPDM qatı eyni üsulla onun üzərinə tökülür. Rəng sərhədləri lentlə ayrılır, ona görə zonalar arasında keçid kəskin və səliqəli alınır.
Bərkimə havanın temperaturu və rütubətindən asılıdır və adətən bir neçə saat ilə bir gün arasında dəyişir. Yağış gözlənilən gündə tökmə aparılmır — bağlayıcı bərkiməmiş su ilə təmasda olarsa səthin keyfiyyəti pozulur.
Üstünlüklər
Əsas göstəricilər
| Göstərici | Dəyər |
|---|---|
| Sistem | SBR alt qat + rəngli EPDM üst qat |
| EPDM üst qat | 1.5 sm |
| SBR alt qat | Təyinata görə hesablanır |
| Tətbiq üsulu | Yerində tökülən (monolit, tikişsiz) |
| Baza | Beton və ya sıxlaşdırılmış asfalt |
| Tətbiq sahələri | Uşaq meydançası, qaçış zolağı, idman və fitnes sahələri |